Voorkooprecht bij een verkoop: wat is het en wat betekent het voor kopers en verkopers?

Volgens Omgeving Vlaanderen verplicht een voorkooprecht de verkoper om een onroerend goed eerst aan een begunstigde overheid aan te bieden, tegen de prijs en voorwaarden die met de koper zijn afgesproken. De overheid kan dan beslissen het goed over te nemen.

Dat zijn onder meer het Vlaams Gewest, provincies, gemeenten en intercommunales, instellingen die daaronder vallen en erkende vennootschappen. Er bestaan meerdere soorten voorkooprechten, onder andere voor wooncode, landinrichting en bepaalde ruimtelijke uitvoeringsplannen.

De notaris controleert via het e-voorkooploket van de Vlaamse overheid welke voorkooprechten op het pand van toepassing zijn. Is dat zo, dan maakt hij één digitaal aanbiedingsdossier voor alle begunstigden, ontvangt hij hun beslissing en deelt hij de definitieve verkoopvoorwaarden mee. De begunstigde beslist binnen een wettelijke termijn of hij het recht uitoefent.

Als verkoper ben je verplicht het pand eerst aan te bieden. Dat kan de timing van je akte beïnvloeden, dus houd er rekening mee in je planning. Als koper kan je transactie vertraging oplopen en kan de overheid het pand zelf overnemen, aan dezelfde voorwaarden.

Daarom staat in de verkoopovereenkomst vaak een clausule over het voorkooprecht. Laat die goed nakijken door je notaris en vraag in elk geval naar het resultaat van het onderzoek voor je een afspraak maakt die je moeilijk kan herroepen.

Je notaris gebruikt het e-voorkooploket. In de zoekertjes die ik opmaak, vermeld ik waar mogelijk of er een voorkooprecht van toepassing is, omdat kopers daar vragen over stellen. Zekerheid krijg je pas via de notaris.